Verkiezingen gemeenteraad 2018

Op 21 maart 2018 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Op deze pagina vindt u informatie over de verkiezingen. Op dit moment vindt u hier informatie over hoe lokale partijen zich kunnen registreren voor de gemeenteraadsverkiezingen.

Informatie over:

  1. Kiesrecht
  2. Verkiezingskalender gemeenteraad 2018
  3. Registratie politieke partijen
  4. Kandidaatstelling
  5. Nummering kandidaatlijsten
  6. Zetelverdeling
  7. Benoemingsprocedure
  8. Vragen

1. Kiesrecht

Het kiesrecht valt uiteen in het actief en het passief kiesrecht.

Het actief kiesrecht is het recht dat kiezers hebben deel te nemen aan de rechtstreekse verkiezing van de leden van de gemeenteraad.

Het passief kiesrecht is het recht dat zij hebben gekozen te worden tot lid van de gemeenteraad.

Actief kiesrecht

Om een stem uit te kunnen brengen bij de gemeenteraadsverkiezingen gelden dezelfde eisen voor Nederlandse kiezers als voor EU-burgers.

  • De kiezer moet 18 jaar of ouder zijn op de dag van de stemming en hij mag niet zijn uitgesloten van het kiesrecht.
  • De kiezer moet (volgens de Basisregistratie Personen) op de dag van kandidaatstelling (5 februari 2018) in de gemeente wonen waarvoor de verkiezing plaatsvindt.

Verder mogen Niet-Nederlanders die geen EU-burger zijn, stemmen voor de gemeenteraad onder de volgende aanvullende voorwaarden:

  • hij of zij heeft op de dag van de kandidaatstelling (5 februari 2018) een geldige verblijfstitel op grond van de Vreemdelingenwet 2000 art. 8 onder a, b, c, d, e of l. 
  • hij of zij verblijft op de dag van de kandidaatstelling (5 februari 2018) een onafgebroken periode van 5 jaar legaal in Nederland en beschikte gedurende die tijd over een verblijfsdocument als hiervoor bedoeld of een document op grond van artikel 3 of artikel 6 van de Wet toelating en uitzetting BES.

Passief kiesrecht

De voorwaarden om verkiesbaar te zijn (passief kiesrecht) voor de gemeenteraadsverkiezingen komen nagenoeg overeen met de voorwaarden voor het actief kiesrecht. Relevant voor het passief kiesrecht is dat de toetsdatum van de woonplaats en de leeftijdsvereiste niet de dag van de kandidaatstelling is, maar de dag van de (eventuele) toelating tot de gemeenteraad.

Onverenigbare betrekkingen lidmaatschap gemeenteraad

In de artikelen 13 en 15 van de Gemeentewet is geregeld welke functies niet gecombineerd kunnen worden met het lidmaatschap van de raad. Zo mag een gemeenteraadslid niet ook burgemeester of wethouder of ambtenaar van de betreffende gemeente zijn. Uitzondering hierop is de periode na verkiezingen. Een raadslid mag dan gedurende een korte periode ook wethouder zijn. Dat is het geval wanneer een zittende wethouder na de verkiezingen raadslid is geworden. Bij de collegevorming moet deze persoon, als hij zou kunnen doorgaan als wethouder, kiezen tussen het raadslidmaatschap en de functie van wethouder.

Een gemeenteraadslid mag verder geen Commissaris van de Koning, gedeputeerde, griffier of secretaris van de provincie zijn. Het ambt van minister of staatssecretaris is bijvoorbeeld ook niet verenigbaar met het raadslidmaatschap. Zo zijn er nog enkele functies in de Gemeentewet genoemd. Het lidmaatschap van de gemeenteraad gaat op zich wel samen met het lidmaatschap van provinciale staten en van de Eerste of Tweede Kamer.

Uitsluiting van het kiesrecht

Alleen in bijzondere omstandigheden kan iemand uit zijn kiesrecht worden ontzet. Hiervoor is altijd een uitspraak van de rechter vereist. De uitsluitingsgronden voor het recht om gekozen te worden (het passief kiesrecht) zijn dezelfde als die voor het recht om te kiezen (het actief kiesrecht).

Als de rechter iemand veroordeelt tot een vrijheidsstraf van ten minste een jaar, dan kan hij deze persoon als bijkomende straf het kiesrecht ontnemen.

Personen die vanwege wilsonbekwaamheid onder curatele staan en om die reden uitgesloten waren van het kiesrecht, hebben sinds de verkiezing voor het Europees Parlement van juni 2009 het passief en actief kiesrecht.

Hoofdstembureau

Voor de verkiezing van de leden van de gemeenteraad treedt het hoofdstembureau ook als centraal stembureau op. Het hoofdstembureau is gevestigd op het adres: ’s-Gravenhof 2, 7201 DN Zutphen.

2. Verkiezingskalender gemeenteraad 2018

  • 27 december 2017: laatste dag voor het indienen van verzoeken tot registratie van de aanduiding van de politieke groepering.
  • Nader te bepalen: ondersteunende Software Verkiezingen (OSV) voor de kandidaatstelling zijn beschikbaar op de website www.kiesraad.nl.
  • 22 januari 2018: laatste dag voor het ontvangen van de waarborgsom € 225 voor de kandidaatstelling op de daarvoor bestemde rekening.
  • 22 januari 2018 t/m 5 februari 2018: afleggen van verklaring van ondersteuning + mogelijkheid voor vooronderzoek kandidatenlijsten e.d.
  • 29 januari 2018: voorinlevering kandidatenlijsten.
  • 5 februari 2018: kandidaatstelling: 9.00 - 17.00 uur.
  • 6 februari 2018, 16.00 uur: zitting centraal stembureau (niet openbaar) om 16.00 uur. Onderzoek van de ingeleverde lijsten.
  • 6 februari 2018: ter inzagelegging van de kandidatenlijsten, direct na onderzoek.
  • 6 februari 2018: kennisgeving van geconstateerde verzuimen in de kandidatenlijsten.
  • 7 en 8 februari 2018: mogelijkheid tot herstel van verzuimen in kandidatenlijsten (9.00 tot 17.00 uur).
  • 9 februari 2018: mogelijkheid tot herstel van verzuimen in kandidatenlijsten (9.00 tot 15.00 uur).
  • 9 februari 2018, 16.00 uur: openbare zitting van het centraal stembureau waarin besloten wordt over de geldigheid van de ingeleverde kandidatenlijsten en voor het nummeren van de kandidatenlijsten. Openbaarmaking door de voorzitter van het centraal stembureau van toegekende nummers.
  • Na 9 februari 2018, 16.00 uur: openbare kennisgeving van het centraal stembureau over de geldigheid van kandidatenlijsten, handhaving van kandidaten en handhaving van de aanduiding van de politieke groeperingen.
  • 13 februari 2018: laatste dag waarop bij de Raad van State beroep kan worden ingesteld tegen beslissing centraal stembureau over geldigheid kandidatenlijsten, handhaving kandidaten en handhaving van aanduiding politieke groepering.
  • 6e dag na ontvangst beroepschrift: uitspraak Raad van State inzake eventueel ingestelde beroepen, na ontvangst van de ter inzagelegging van de kandidatenlijsten. Mededeling van alsnog geldig verklaarde kandidatenlijsten.
  • Uiterlijk 7 maart 2018: stempassen moeten in het bezit zijn van de kiezers.
  • Uiterlijk 19 maart 2018: kandidatenlijsten ter kennis van de kiezers.
  • 21 maart 2018: stemming: van 7.30 tot 21.00 uur.
  • 23 maart 2018, 10.00 uur: openbare zitting van het centraal stembureau ter vaststelling van de uitkomst van de stemming en openbare zitting van het centraal stembureau ter vaststelling van de uitslag.
  • Uiterlijk 24 maart 2018: Uitreiken van de benoemingsbrieven aan de nieuw gekozen raadsleden. Ondertekenen van de aanneming van de benoeming.
  • 26 maart 2018: afscheid oude raad.
  • Uiterlijk 28 maart 2018: onderzoek van de geloofsbrief van de nieuw benoemde raadsleden door de oude raad.
  • 29 maart 2018: aftreden oude gemeenteraad en installatie nieuwe gemeenteraad.

3. Registratie politieke partijen

Groeperingen die aan de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart 2018 willen deelnemen, kunnen zich laten registreren bij het centraal stembureau voor die verkiezing. De aanduiding wordt geregistreerd in een door het centraal stembureau bijgehouden register.

Heeft er geen registratie plaatsgevonden, of te laat, dan wil dit niet zeggen dat de groepering niet aan de verkiezing mag deelnemen. Dit kan namelijk wel. De groepering mag dan alleen geen aanduiding boven de lijst plaatsen en de lijst krijgt dus alleen een nummer.

Een groepering hoeft zich niet meer voor iedere verkiezing opnieuw te laten registreren. De registratie blijft gehandhaafd indien men bij een nieuwe verkiezing een geldige kandidatenlijst inlevert. Men hoeft dus geen zetel te halen.

Het is mogelijk om de registratie van een in het register opgenomen aanduiding te wijzigen. Er hoeft dan niet opnieuw een waarborgsom te worden betaald of een uittreksel uit het verenigingsregister of afschrift van de notariële akte te worden overlegd. Verzoeken hiertoe ingediend na de 42e dag voor de kandidaatstelling, blijven voor de daaropvolgende verkiezingen buiten behandeling.

Tijdstip registratie

Registratie kan het hele jaar door. De enige beperking is dat een registratieverzoek ingediend na de 42e dag voor de kandidaatstelling van de eerstvolgende verkiezing buiten beschouwing blijft en pas geldt voor de daaropvolgende verkiezing. Voor de verkiezing van de gemeenteraad op 21 maart 2018 is de laatste dag van indiening van een verzoekschrift om registratie van een aanduiding boven een kandidatenlijst: 27 december 2017. Hierna ingediende verzoeken blijven, voor deze verkiezing, buiten beschouwing (artikel G 3, lid 1 Kieswet).

Doorwerking registratie

Groeperingen die een aanduiding hebben laten registreren bij het centraal stembureau voor de verkiezing van de Tweede Kamer of Provinciale Staten hoeven de aanduiding niet meer apart voor de gemeenteraadsverkiezing te laten registreren. Het is wel noodzakelijk dat die groeperingen een gemachtigde en diens plaatsvervanger aanwijzen die bevoegd zijn namens de partij op te treden. Deze gemachtigde en diens plaatsvervanger zijn op zijn beurt weer bevoegd om indieners van lijsten te machtigen de geregistreerde aanduiding boven de lijst te plaatsen.

Uitzondering doorwerking

De "hogere" registratie werkt niet door indien op lokaal niveau de aanduiding reeds door een politieke groepering wordt gevoerd (artikel G4 Kieswet).

Te overleggen stukken bij registratie

Een politieke groepering moet een vereniging zijn met volledige rechtsbevoegdheid (stichting is niet toegestaan). Als bewijs hiervan moet bij het verzoek om registratie o.a. worden overlegd:

  1. een afschrift van de notariële akte waarin de statuten van de vereniging zijn opgenomen;
  2. een gewaarmerkt bewijs van inschrijving bij de Kamer van Koophandel;
  3. een bewijs van storting van een waarborgsom van € 112,50;
  4. een verklaring van de politieke partij, waarin de gemachtigde en de plaatsvervangend gemachtigde worden aangewezen. Deze gemachtigden hebben de bevoegdheid de inleveraars van kandidatenlijsten te machtigen de naam van de politieke partij boven de lijst te plaatsen.

Wat registreren

Een groepering kan de aanduiding laten registreren waarmee het op de kandidatenlijst vermeld wil worden. Dit kan zijn:

  1. de volledige naam van de groepering;
  2. de afkorting van de naam van de groepering;
  3. beide.

Zoals de aanduiding is geregistreerd moet deze op de kandidatenlijst worden vermeld.

Waarborgsom

Voor de registratie van de aanduiding van een politieke groepering moet een waarborgsom worden betaald van € 112,50. Dit bedrag kan contant worden betaald of overgemaakt worden op bankrekening NL67BNGH0285010271 ten name van gemeente Zutphen onder vermelding "waarborgsom registratie + naam groepering".

Deze waarborgsom krijgt men terug als bij de eerstvolgende verkiezing, na de beslissing op het registratieverzoek, een geldige kandidatenlijst is ingeleverd.

Afwijzingsgronden verzoeken om registratie

  1. de aanduiding is in strijd met de openbare orde;
  2. de aanduiding is verwarrend omdat hij geheel of in hoofdzaak overeenstemt met een al in de betreffende gemeente dan wel voor Tweede Kamer of provinciale staten geregistreerde aanduiding van een andere politieke partij, of met een aanduiding waarvoor al eerder een registratieverzoek is ingediend
  3. de aanduiding is misleidend voor de kiezers (bijv. AOW-partij)
  4. de aanduiding bevat meer dan 35 letters of andere tekens (spaties en blanco ruimtes tellen ook mee!);
  5. de aanduiding komt geheel of in hoofdzaak overeen met die van een door de rechter verboden en ontbonden rechtspersoon;
  6. op dezelfde dag wordt bij het centraal stembureau een verzoek ingediend tot registratie van dezelfde of nagenoeg dezelfde aanduiding.

De beslissing van het centraal stembureau wordt aan de gemachtigde gezonden en ter openbare kennis gebracht op de in de gemeente gebruikelijke wijze.

Beroep

Tegen een beslissing over de registratie kan uiterlijk op de 6e dag na dagtekening van de openbare kennisgeving, dan wel nadat de beslissing geacht wordt te zijn geweigerd, beroep worden aangetekend bij de afdeling Rechtspraak van de Raad van State. De beslissing wordt geacht te zijn geweigerd wanneer niet binnen een redelijke tijd een beschikking is gegeven.

4. Kandidaatstelling

Op de dag van de kandidaatstelling 5 februari 2018 leveren de politieke partijen hun kandidatenlijst en andere stukken in bij het centraal stembureau. Het inleveren van de kandidatenlijsten moet tussen 09.00 en 17.00 uur gebeuren. Op deze lijsten staan namen van personen die zich kandidaat stellen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Een blanco lijst mag niet worden aanvaard.

De Kiesraad heeft in opdracht van de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties speciaal software, Ondersteunend Software Verkiezingen (OSV) laten ontwikkelen ter ondersteuning van politieke partijen bij de kandidaatstelling. Met deze software is het voor de politieke partijen mogelijk om de kandidatenlijst en alle andere formulieren die bij de verkiezingen nodig zijn aan te maken. Ook levert de software een elektronisch exportbestand op dat voor de gemeente van belang is in de verdere verkiezingsprocedure.

Op de dag van de kandidaatstelling moet de gemachtigde dit bestand, samen met alle benodigde formulieren inleveren bij de gemeente. De verwachting is dat de OSV software in december 2017 op de website van de Kiesraad (www.kiesraad.nl) beschikbaar komt.

Inlevering kandidatenlijsten

Zoals hierboven vermeld moeten de kandidatenlijsten ingeleverd worden op 5 februari 2018 tussen 09.00 uur en 17.00 uur bij de daartoe aangewezen leden van het centraal stembureau dat dan zitting heeft op het stadhuis bij team Publiekszaken, ’s-Gravenhof 2 in Zutphen. Dit is een fatale termijn. Wordt een lijst buiten deze tijd aangeboden dan moet deze wel geaccepteerd worden, maar moet deze lijst ongeldig worden verklaard.

Alleen groeperingen die op de dag van de kandidaatstelling een geldige kandidatenlijst hebben ingeleverd, kunnen aan de verkiezingen deelnemen. Voor de kandidatenlijst geldt een voorgeschreven model dat uit de OSV software gehaald moet worden. Het centraal stembureau is niet verplicht om de partijen er op te wijzen dat zij nog geen kandidatenlijst hebben ingeleverd. Het team Publiekszaken doet dit echter wel als er een contactpersoon van de partij bekend is. Het is daarom voor een partij raadzaam om de naam en het telefoonnummer van deze contactpersoon door te geven aan het team Publiekszaken.

Voorinlevering kandidatenlijsten

Om te voorkomen dat er straks binnen een krappe termijn van 3 dagen nog allerlei verzuimen hersteld moeten worden, geeft het team Publiekszaken de politieke partijen de mogelijkheid om op maandag 29 januari 2018 de lijsten te laten beoordelen op mogelijke verzuimen. Partijen moeten daarvoor contact opnemen met Niklas Eriksson, team Publiekszaken tel. 14 0575.

Belangrijk: Als bij de voorinlevering veranderingen aangebracht worden in de kandidatenlijst, dan moeten er ook nieuwe verklaringen van instemming en/of ondersteuning ingeleverd worden!

Ook als een groepering gebruik maakt van de voorinlevering moet de groepering altijd op de dag van de kandidaatstelling tussen 09.00 en 17.00 uur komen voor de officiële indiening van de kandidatenlijst! Ook hier geldt dat u het beste een afspraak kunt maken met Niklas Eriksson, team Publiekszaken tel. 14 0575.

Te overleggen stukken:

  1. OSV bestand: het elektronisch exportbestand vanuit OSV (onder voorbehoud).
  2. Kandidatenlijst: de papieren versie van de kandidatenlijst (voorgeschreven formulier Kieswet, art. H 1).
  3. Identiteitsbewijs inleveraar: de inleveraar moet zich identificeren met een geldig identiteitsbewijs als bedoeld in art. 1 Wet op Identificatieplicht).
  4. Machtiging tot plaatsen van aanduiding boven lijst: om een geregistreerde aanduiding van de partij boven de kandidatenlijst te kunnen plaatsen, moet bij de lijst een verklaring van de (plaatsvervangend) gemachtigde van de partij worden gevoegd, waarin deze de inleveraar machtigt om dit te doen (Model H 3-1). Zie Kieswet art. H 3.
  5. Instemmingsverklaring: van elke kandidaat op de lijst moet een verklaring van instemming met de kandidaatstelling worden overgelegd. Zie Kieswet, art H 9 en model H 9. Een kandidaat die buiten het Europese deel van Nederland woont, moet op de instemmingsverklaring een gemachtigde binnen het Europese deel van Nederland aanwijzen. Deze verklaring is dan niet aan een vastgesteld model gebonden.
  6. Kopie identiteitsbewijs: van kandidaten die nog geen zitting hebben in de gemeenteraad moet een kopie van een geldig identiteitsbewijs worden overgelegd. Onder een geldig identiteitsbewijs wordt verstaan: geldig paspoort, geldig rijbewijs of geldige identiteitskaart (een document als bedoeld in art. 1 Wet op Identificatieplicht). Let op: bij het nieuwe model paspoort, rijbewijs en identiteitskaart staat het Burgerservicenummer (BSN) op de achterzijde, dus moet ook de achterzijde van het identiteitsbewijs gekopieerd worden. Het ontbreken van een kopie van het identiteitsbewijs kan leiden tot schrapping van de kandidaat van de kandidatenlijst.
  7. Bewijs van betaling waarborgsom: een bewijs van storting van de waarborgsom van € 225, - (alleen voor partijen die nog geen zitting hebben in de gemeenteraad).
  8. Ondersteuningsverklaringen: tenminste 20 ondersteuningsverklaringen. Deze verklaringen kunnen worden afgelegd in de periode van 22 januari t/m 5 februari 2018 ten overstaan van daartoe aangewezen ambtenaren van het team Publiekszaken, ’s-Gravenhof 2 in Zutphen. Bij het afleggen van een ondersteuningsverklaring moet de kandidaat zich identificeren. De verplichting tot het overleggen van ondersteuningsverklaringen geldt niet voor partijen die al zitting hebben in de gemeenteraad en aan de laatst gehouden verkiezing met een aanduiding boven de lijst hebben deelgenomen.
  9. Samenvoeging van aanduidingen: als 2 of meer partijen samen een lijst inleveren, kunnen zij kiezen voor een samenvoeging van aanduidingen of afkortingen daarvan boven de lijst (bijv. CDA- Partij van de Arbeid (P.v.d.A). In dat geval moeten bij de lijst verklaringen worden gevoegd van de (plaatsvervangend) gemachtigden van de desbetreffende politieke partijen, waarin de inleveraar wordt gemachtigd dit te doen (model H 3-2). Zie Kieswet art. H 5. De samenvoeging van de aanduidingen (of afkortingen) moeten dan wel dezelfde zijn zoals deze zijn geregistreerd. Wijkt men hiervan af dan is wel registratie nodig. Bij de inlevering van de kandidatenlijst en overige stukken wordt een bewijs van inlevering verstrekt.

Waarborgsom kandidaatstelling

Partijen die voor het eerst deelnemen aan gemeenteraadverkiezingen of bij de vorige verkiezing geen zetel hebben behaald, moeten uiterlijk 14 dagen voor de kandidaatstelling een waarborgsom betalen aan de gemeenten waar ze willen deelnemen.

Een van de voorwaarden voor het inleveren van de kandidatenlijst is dat er een waarborgsom moet zijn gestort. Voor de verkiezing van de leden van de gemeenteraad is dit bedrag € 225. Deze waarborgsom kan overgemaakt worden op bankrekening NL67BNGH0285010271 ten name van gemeente Zutphen onder vermelding waarborgsom kandidaatstelling + naam politieke partij".

Het bedrag moet uiterlijk 22 januari 2018 ontvangen zijn. Als de betaling is ontvangen wordt een bewijs van betaling verstrekt. Het bewijs van betaling moet op 5 februari 2018 samen met de kandidatenlijst ingeleverd worden.

Terugbetaling waarborgsom

De waarborgsom wordt terugbetaald als de partij minimaal 75% van de kiesdeler behaalt of als de partij geen geldige lijst heeft ingeleverd. De kiesdeler is het totaal aantal geldig uitgebrachte stemmen, gedeeld door het aantal beschikbare zetels. Op grond van het kiesbesluit wordt over de waarborgsom geen rente vergoed. Zie (Kieswet, art. H 4).

Uitzondering op betaling waarborgsom

Niet alle politieke partijen hoeven een waarborgsom te betalen. Dit geldt voor:

  • politieke partijen die bij de laatstgehouden gemeenteraadsverkiezing tenminste één zetel heeft gehaald;
  • samenvoegingen van aanduidingen waarbij aan ten minste één van de partijen bij de vorige gemeenteraadsverkiezing een zetel is toegekend;
  • fusies van partijen waarbij alle afzonderlijke partijen een zetel is toegekend bij de vorige verkiezing;
  • samenvoegingen van aanduidingen waaraan een zetel is toegekend bij de vorige verkiezing.

Voorwaarden kandidaatstelling

De kandidatenlijst moet aan een aantal voorwaarden voldoen:

  1. Er mogen maximaal 50 kandidaten op de lijst vermeldt worden (ook bij samenvoeging van lijsten). De kandidaten worden geplaatst in de volgorde waarin aan hen de voorkeur wordt gegeven;
  2. De kandidaat moet op de dag van (eventuele) toelating tot de gemeenteraad 18 jaar of ouder zijn;
  3. De naam van de kandidaat mag maar op 1 lijst voorkomen (bij hetzelfde centraal stembureau);
  4. De kandidaat moet ingezetene zijn van de gemeente of een verklaring overleggen waaruit blijkt dat hij/zij voornemens is ingezetene van de gemeente te worden. Blijkt dat hij/zij meerdere soortgelijke verklaringen heeft afgelegd in verschillende gemeenten, dan moet de kandidaat van de lijst worden geschrapt.

Voorwaarden vermelding op de kandidatenlijst

  1. achternaam overeenkomstig het nieuwe naamrecht v.w.b. gehuwde (geweest zijnde) personen en personen wiens partnerschap is geregistreerd(geweest) kunnen op de volgende wijze op de kandidatenlijst vermeldt worden:
    • met alleen de eigen naam;
    • met alleen de naam van de echtgenoot of geregistreerde partner;
    • met de eigen naam, gevolgd door een liggend streepje en de naam van de echtgenoot of geregistreerde partner;
    • met de eigen naam, met daarvoor een liggend streepje en de naam van de echtgenoot of geregistreerde partner. Onder echtgenoot en geregistreerd partner moet mede te worden verstaan: de ex-echtgenoot en de ex-geregistreerde partner. De woorden "echtgenoot van", "weduwe van" en "geboren" of afkortingen hiervan zijn niet toegestaan.
  2. achter de voorletters van de kandidaat is het mogelijk om tussen haakjes de roepnaam te vermelden; alleen de eerste letter van de voornamen worden vermeld. Voorbeeld: het is niet toegestaan de voornaam “Theodorus” te vermelden met Th.
  3. het is niet toegestaan om titels op de kandidatenlijst te vermelden die de kandidaat op grond van de wet hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek mag voeren. Wel adellijke titels en predicaten en de aanduidingen "v" of "m" achter de voorletters of de roepnaam.
  4. de geboortedatum;
  5. woonplaats.

Onderzoek kandidatenlijst

Op 6 februari 2018 om 16.00 uur vindt de niet-openbare zitting plaats van het centraal stembureau tot onderzoek van de kandidatenlijsten. Hiervan wordt proces-verbaal model I-1 opgemaakt. Bij dit onderzoek kunnen de volgende verzuimen worden geconstateerd die tot uiterlijk 9 februari 2018 om 15.00 uur hersteld kunnen worden:

  1. verklaring van ondersteuning ontbreekt of is niet juist;
  2. verklaring van voorgenomen vestiging ontbreekt;
  3. kandidaat is niet juist vermeld;
  4. verklaring van instemming ontbreekt;
  5. verklaring voorgenomen vestiging ontbreekt van kandidaat woonachtig buiten Europees Nederland;
  6. bewijs van betaling waarborgsom ontbreekt;
  7. inleveraar is niet kiesgerechtigd;
  8. inleveraar heeft zich niet geïdentificeerd met een geldig identiteitsbewijs;
  9. verklaring van machtiging plaatsen aanduiding ontbreekt;

Deze verzuimen kunnen binnen 3 dagen* hersteld worden. Op de eerste en tweede dag van 09.00 tot 17.00 uur en op de derde dag van 09.00 tot 15.00 uur. (*Te rekenen vanaf 6 februari 2018 – onderzoek centraal stembureau van de ingeleverde lijsten). Als herstel van verzuim mogen geen aanvullingen van nieuwe namen worden gedaan.

Verbinding tot lijstencombinaties

Onder de huidige Kieswet kunnen 2 of meer politieke groeperingen die aan een verkiezing meedoen, hun lijsten combineren. Daarmee vergroten zij de kans op een restzetel.

Op 27 juni 2017 heeft de Eerste Kamer een wetsvoorstel aanvaard dat voorziet in afschaffing van de mogelijkheid om lijstencombinaties te vormen. De beoogde datum van inwerkingtreding van deze wetswijziging is 1 december 2017. Dit betekent dat er bij de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart 2018 voor de politieke partijen niet mogelijk is om lijstencombnaties te vormen.

Geldigheid kandidatenlijst

Op de 3e dag na de kandidaatstelling* (9 februari 2018) om 16.00 uur beslist het centraal stembureau in een openbare vergadering over de geldigheid van de kandidatenlijsten, het handhaven van de daarop voorkomende kandidaten en het handhaven van de daarboven geplaatste aanduiding. (* Te rekenen vanaf 6 februari 2018 – onderzoek centraal stembureau van de ingeleverde lijsten).

Hiertegen kan iedere kiezer binnen 4 dagen (t/m 13 februari 2018) een beroepsschrift indienen bij de afdeling Rechtspraak van de Raad van State, die hierover binnen 6 dagen uitspraak doet.

Volgens artikel I 5 van de Kieswet zijn ongeldig de lijsten:

  1. die niet tussen 09.00 en 17.00 uur zijn ingeleverd;
  2. waarvan (als vereist) het bewijs van betaling van de waarborgsom ontbreekt;
  3. waarbij (als vereist) te weinig ondersteuningsverklaringen zijn ingeleverd;
  4. waarbij niet het juiste model is gehanteerd;
  5. die niet persoonlijk door een kiesgerechtigde is ingeleverd;
  6. waarop alle kandidaten zijn geschrapt.

Ondersteuningsverklaringen

Een ondersteuningsverklaring is een schriftelijke verklaring van iemand die deelname van een partij aan de verkiezing ondersteunt. De verklaringen kunnen zij afleggen op het stadhuis. Het afleggen van ondersteunings-verklaringen kan van 14 dagen voor de kandidaatstelling tot op de dag van kandidaatstelling zelf. (Dit geldt niet voor partijen die al zitting hebben in de gemeenteraad en aan de laatst gehouden verkiezing met een aanduiding boven de lijst hebben deelgenomen.)

Voor de ondersteuningsverklaring gelden de volgende voorwaarden:

  1. op de ondersteuningsverklaring moeten de kandidaten op dezelfde wijze en in dezelfde volgorde worden vermeld als op de kandidatenlijst;
  2. de ondersteuner moet binnen de kieskring waarvoor de lijst geldt als kiezer staan geregistreerd. De ondersteuner mag ook een op de lijst voorkomende kandidaat zijn;
  3. de ondertekening van de verklaring moet tussen 22 januari 2018 en 5 februari 2018 geschieden op het stadhuis, team Publiekszaken, ’s-Gravenhof 2 in Zutphen;
  4. de ambtenaar tekent op de verklaring aan of de ondertekenaar als kiezer staat geregistreerd;
  5. de kiesgerechtigde mag maar 1 ondersteuningsverklaring afleggen en moet zich identificeren. Tekent de ondersteuner meerdere verklaringen, dan zijn deze alle ongeldig;
  6. een ondersteuningsverklaring kan niet worden ingetrokken;
  7. de ondersteuner moet op de dag van de stemming 18 jaar of ouder zijn;
  8. is een ondersteuningsverklaring niet geldig (bijvoorbeeld meerdere verklaringen afgelegd) dan is er geen herstel mogelijk. Zou daardoor het voorgeschreven aantal van 20 niet gehaald worden, dan kan dit verzuim binnen de daarvoor geldende termijn worden hersteld door nieuwe ondersteuningsverklaringen af te leggen bij het team Publiekszaken. Het is daarom verstandig meer dan 20 ondersteuningsverklaringen in te leveren.

Samenvoeging

Er kan ook sprake zijn van een samenvoeging van partijen. Hier is sprake van een lijst waarboven de aanduidingen of afkortingen van groeperingen worden samengevoegd (bijv. CDA- Partij van de Arbeid (P.v.d.A). De geregistreerde aanduidingen en/of afkortingen moeten worden samengevoegd. Hierin mogen geen veranderingen worden aangebracht.

5. Nummering kandidatenlijsten

Het centraal stembureau kent alle ingediende kandidatenlijsten een nummer toe. Dit gebeurt op 9 februari 2018 om 16.00 uur in een openbare zitting.

Procedure lijstnummering

Eerst worden de lijsten genummerd van partijen die al bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen één of meer zetels hebben behaald. Het aantal stemmen dat de partijen bij de vorige verkiezing hebben behaald, bepaalt de volgorde van toekenning van de nummers. De partij die het grootste aantal stemmen heeft behaald, krijgt nummer 1, enzovoorts. Zie Kieswet art. I 14.

Loting

Daarna wijst het centraal stembureau aan nieuwe partijen een nummer toe. Dit gebeurt (als nodig) via loting.

Nummering voor de komende verkiezingen naar aanleiding van de laatst gehouden verkiezing van 19 maart 2014 (als dezelfde partijen een kandidatenlijst inleveren en er geen samenvoegingen plaatsvinden):

PARTIJ AANTAL STEMMEN GR2014 NUMMER
Burgerbelang Zutphen Warnsveld 3799 1
SP (Socialistische Partij) 3409 2
Democraten 66 (D66) 2581 3
Partij van de Arbeid (P.v.d.A.) 2375 4
GROENLINKS 2007 5
STADSPARTIJ Zutphen Warnsveld 1994 6
VVD 1971 7
CDA 1662 8
ChristenUnie 1004 9

 

Belangrijk! Het definitieve nummer is pas bekend op 9 februari 2018 om 16.15 uur!

Lijstuitputting

Het kan voorkomen dat een partij bij een tussentijdse vacature geen kandidaten meer op de lijst heeft staan die in aanmerking komen voor benoeming. In zo'n geval wordt niet voorzien in de vacature. Het is daarom verstandig om op de kandidatenlijst voldoende kandidaten te vermelden (maximaal 50 kandidaten).

6. Zetelverdeling

Kiesdrempel en kiesdeler

Als politieke partijen minimaal een vastgesteld percentage van de stemmen moeten halen om een zetel te bemachtigen, dan spreekt men van een kiesdrempel. De kiesdrempel staat dus voor het aantal stemmen dat nodig is voor het behalen van één zetel. Zo moeten partijen in Duitsland 5% van de stemmen halen, tenzij zij in ten minste 3 kiesdistricten een zogenoemd "Direktmandat" winnen. In Turkije is dit percentage zelfs 10%. Met een kiesdrempel wordt beoogd versplintering van het parlement, met veel kleine partijen, te voorkomen.

Nederland kent formeel geen kiesdrempel. Wel kennen wij de zogenoemde kiesdeler. De kiesdeler is het aantal stemmen dat een partij moet behalen om in aanmerking te komen voor één zetel.

Wanneer alle uitgebrachte stemmen verzameld zijn wordt de kiesdeler vastgesteld. Dat gebeurt door het totaal aantal geldig uitgebrachte stemmen te delen door 29 (het aantal te verdelen raadszetels in de gemeente Zutphen). Vervolgens wordt het aantal stemmen, dat elke partij of lijst heeft behaald, gedeeld door de kiesdeler en de uitkomst daarvan geeft het hele aantal zetels aan dat een lijst bij de eerste verdeling heeft behaald.

Een voorbeeld. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 werden in de gemeente Zutphen 20.802 geldige stemmen uitgebracht. De kiesdeler was dus 20.802 : 29 zetels = 717,31.

Restzetel

Na deze eerste verdeling blijft er nog een aantal zetels over, die restzetels worden genoemd. De restzetels worden verdeeld volgens het stelsel van de grootste gemiddelden. Bij een verkiezing van de leden van een gemeenteraad met minder dan 19 zetels komt een politieke partij pas in aanmerking voor een restzetel als minimaal 75% van de kiesdeler is behaald. Bij verkiezingen voor grotere gemeenteraden geldt het vereiste van minimaal 75% van de kiesdeler niet. Voor de verdeling van de restzetels wordt het aantal stemmen dat een lijst heeft behaald, gedeeld door het aantal bij de eerste verdeling toegekende zetels plus één. De partij of lijst met de grootste uitkomst van deze deling krijgt de eerste restzetel. Voor deze partij wordt daarop weer het gemiddelde bepaald. De lijst die dan het grootste gemiddelde heeft, krijgt de tweede restzetel. Deze berekening wordt steeds herhaald, totdat alle restzetels zijn toegewezen.

Voorkeurdrempel

De Kieswet kent in bepaalde gevallen voor de kandidaten een grotere mogelijkheid om met voorkeurstemmen te worden gekozen. Bij de gemeenteraadsverkiezing worden de aan een lijst toegewezen zetels eerst toegekend aan die kandidaten die een aantal stemmen hebben verkregen dat groter is dan 25% van de kiesdeler, in de volgorde van de aantallen op hen uitgebrachte stemmen. Vervolgens worden de overblijvende zetels van een lijst toegekend aan de overige kandidaten in de volgorde van de lijst.

Een voorbeeld: Stel dat de kiesdeler 520 is. Als de lijst één of meer zetels behaalt, dan heeft men in dat geval 130 stemmen nodig om bij voorkeur gekozen te zijn in de raad (520 x 25% = 130). Stel dat een lijst bijvoorbeeld 1400 stemmen en 2 zetels heeft gehaald. Van de 1400 stemmen heeft nummer 1 van de lijst 750 stemmen en nummer 18 van de lijst 130 stemmen gehaald, terwijl de overige kandidaten van de lijst allemaal minder dan 130 stemmen hebben gehaald, dan zijn de nummers 1 en 18 van de lijst gekozen. Stel dat in het gegeven voorbeeld nummer 18 van de lijst 130 stemmen en nummer 19 van de lijst 131 stemmen heeft gehaald, dan zijn de nummers 1 en 19 gekozen. Blanco stemmen worden gezien als ongeldige stemmen.

7. Benoemingsprocedure

Uiterlijk op 24 maart 2018 geeft het centraal stembureau aan de benoemde schriftelijk kennis van zijn/haar benoeming.

De procedure voor benoeming

  1. De voorzitter van het centraal stembureau informeert de benoemde uiterlijk 24 maart 2018 over de benoeming.
  2. Neemt de benoemde de benoeming aan, dan moet hij/zij uiterlijk de 10e dag na dagtekening van de kennisgeving tot benoeming schriftelijk aan de gemeenteraad overleggen:
    • een verklaring van aanneming van benoeming;
    • een verklaring van de openbare betrekkingen die hij/zij bekleedt;
    • een uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP) (verzorgd door het team Publiekszaken).
  3. De toegelaten leden ontvangen direct bericht van hun toelating.
  4. Beëdiging zal plaatsvinden op 29 maart 2018. (tot 28 maart 2018 heeft de oude raad nog formeel zitting, na beëdiging kan het raadslid zijn functie uitoefenen).
  5. Ingevolge artikel C4 lid 2 van de Kieswet is de periodieke aftreding van de oude gemeenteraad en het zitting nemen van de benoemde leden van de nieuwe gemeenteraad op de donderdag in de periode van 23 tot en met 29 maart. In dit geval dus op 29 maart 2018. Het afscheid van de oude raad vindt plaats op 28 maart 2018.

Vragen

Voor vragen over verkiezingen kunt u contact opnemen met Niklas Eriksson, team Publiekszaken tel. 14 0575 of n.eriksson@zutphen.nl

Aan deze informatie kan geen enkel recht worden ontleend. Tevens is het mogelijk dat door wijziging van de Kieswet of Kiesbesluit de informatie nog gewijzigd kan worden.