Verjaring van gemeentegrond

Tijdens het project snippergroen werkt de gemeente Zutphen bij de toetsing van verjaring met onderstaande uitgangspunten, gebaseerd op de landelijke wetgeving.

  1. Het eigendom is in Nederland heel goed beschermd. Dit geldt ook voor gemeentegrond. Een beroep op verjaring dient dan ook aan strikte vereisten te voldoen.
  2. De bewijslast voor een beroep op verjaring ligt bij u.
  3. Is sprake van verjaring, dan werkt de gemeente mee aan de erkenning van deze verjaring.

Bij eventuele toewijzing van het beroep op verjaring draagt u de kosten van inschrijving van verjaring in de openbare registers.

De gemeente vergoedt eventueel gemaakte kosten die met uw beroep op verjaring samenhangen niet.

Wat is verjaring?

Indien een eigenaar merkt dat een stuk grond door een ander in bezit genomen is, kan de eigenaar zijn grond terugeisen van de persoon die de grond in bezit genomen heeft. De wet geeft de eigenaar 10 of 20 jaar de tijd om zijn grond terug te eisen van de bezitter. Na het verstrijken van deze termijn verliest de eigenaar het recht om het bezit van de grond terug te vorderen. Dit wordt ‘verjaring van recht’ genoemd. Na het verstrijken van deze verjaringstermijn komt de grond in eigendom van degene die de grond in bezit heeft. De oorspronkelijke eigenaar verliest dan het eigendom. Er zijn twee soorten verjaring: verkrijgende verjaring en bevrijdende verjaring.

Verkrijgende verjaring

De verkrijgende verjaring houdt kort gezegd in dat te goeder trouw gedurende 10 jaar onafgebroken gemeentegrond in bezit is genomen. Dit betekent dat men voor een periode van 10 jaren niet bekend was met een bepaald feit, maar ook niet bekend had kunnen zijn met dat feit.

Te goeder trouw kunt u bijvoorbeeld aantonen indien uit de openbare registers (bijvoorbeeld in het Kadaster of de eigendomsakte) een gebrek (fout) blijkt. Dit gebrek kan blijken uit de originele eigendomsakte die in de openbare registers is ingeschreven. Van een gebrek (fout) is bijvoorbeeld sprake als in de originele eigendomsakte het aantal vierkante meters inclusief de onrechtmatig in gebruik genomen strook gemeentegrond staat vermeld. Hierdoor had u niet kunnen weten dat de strook gemeentegrond niet van u was en bent u juridisch bezien te goeder trouw. Indien uit de openbare registers (eigendomsakte) geen fout blijkt, bent u niet te goeder trouw en gaat uw beroep op verkrijgende verjaring niet op.

Bij de koop van een huis of perceel bestaat er een onderzoeksplicht. Hierbij moet worden gekeken naar de openbare registers, waarin staat wie de rechtmatige eigenaar is van een stuk grond. In dit geval is dit de gemeente.

Bevrijdende verjaring

Meestal wordt er in kwesties als deze een beroep gedaan op de bevrijdende verjaring. Hiervan zou sprake kunnen zijn indien de grond gedurende de onafgebroken verjaringstermijn van 20 jaar in bezit is genomen. Ook hier geldt dat de feitelijke macht over de grond uitgeoefend moet worden. Bij verkrijgende verjaring maakt het niet uit of er sprake is van te goeder trouw of te kwader trouw.

Bewijs

Bij verjaring ligt de bewijslast bij degene die een beroep doet op verjaring. Er is pas sprake van verjaring als er ondubbelzinnig is vastgesteld dat er sprake is van bezit. De gebruiker zal moeten proberen om met behulp van bijvoorbeeld beschrijvingen, foto’s, video’s en schriftelijke getuigenverklaringen van onafhankelijke derden te bewijzen dat de strook grond al die jaren in bezit is geweest. Als wij alleen verklaringen van onafhankelijke derden ontvangen is dit niet voldoende om van verjaring te kunnen spreken. Het aangeleverde bewijs moet overtuigend aantonen dat er sprake is van bezit en dat de termijn van verjaring verstreken is.

Procedure

Naar aanleiding van het aangeleverde bewijsmateriaal, zal de gemeente besluiten of zij instemmen met het beroep op verjaring.

Mocht de gemeente besluiten om mee te werken aan een beroep op verjaring dan staat de grond nog niet meteen op naam van diegene die verjaring heeft aangetoond. Daarvoor zal door een notaris een akte van verjaring worden opgemaakt. Diegene die een beroep op verjaring doet zal hiervoor zorg moeten dragen. De notaris zal de akte laten inschrijven bij het Kadaster. Daarmee komt de grond ook kadastraal gezien op naam te staan van diegene die verjaring heeft aangetoond.

Indien de gemeente niet overtuigd is dat er sprake is van verjaring dan zal zij het beroep afwijzen. De gemeente zal er dan vanuit gaan dat zij eigenaar is van het betreffende stuk grond. De gebruiker zal dan de grond moeten kopen of teruggeven aan de gemeente.

Houderschap

Van verjaring kan geen sprake zijn als u houder bent (geweest) van de gemeentegrond. Houder bent u bijvoorbeeld als u met de gemeente een huur- of bruikleenovereenkomst heeft afgesloten voor het gebruik van de grond. U wist in dat geval dat de grond niet bij uw perceel behoorde en hield daarmee de grond voor de gemeente. Ook als u in het verleden voor deze gemeentegrond een aanvraag tot aankoop heeft ingediend, duidt dit op houderschap en gaat de verjaring niet op.

U kunt uw beroep op verjaring sturen naar de gemeente Zutphen, t.a.v. project snippergroen, Postbus 41, 7200 AA Zutphen of per e-mail naar snippergroen@zutphen.nl.