Hanzestad Zutphen in miniatuur

Hoe zag de Hanzestad Zutphen eruit in de tijd van de Hanze? De Zutphense bouwkundige Constant Willems maakt voor ons een waarheidsgetrouwe maquette van de stad in 1485. Hij verwacht er 3 jaar lang (zo’n 3000 uur) aan te werken. Daarna kunt u Zutphen, zowel de binnenstad als de Nieuwstad en Spittaalstad, in zijn geheel bekijken. Nu al is een aantal huizenblokken te zien in een vitrine bij de VVV aan de Houtmarkt.

In de Hanzetijd ging het goed met de stad en in 1485 bouwde Zutphen de 1e brug over de IJssel. Tot 1485 was de stad vooral gericht op handel via de rivier en de hanzevaart naar Noord-Europa. Dit werd steeds moeilijker. Met de komst van de brug zette de stad in op de handel over land en jaarmarkten.

Uit diezelfde tijd stammen ook de kerkuitbreidingen, de torenspits op de Walburgistoren, de Drogenapstoren, de Bourgonjetoren en het stadhuis.

Constant Willen bekijkt vitrine met huisjes  Contant Huigen bij vitrine met huisjes

Onderzoek

Om het Zutphen van 1485 te kunnen bouwen doet Constant Willems, die met vroeg pensioen is, grondig onderzoek en stemt hij af met stadsarcheoloog Michel Groothedde en bouwhistoricus Jeroen Krijnen. Hij maakt de oude stad, de Nieuwstad, de Spittaalstad en een stukje van de omgeving na in schaal 1 op 500.

Jacob van Deventer, een spion van Philips II, bezocht rond 1550 de stad en tekende de hele stad, met straten, poorten en muren. Het stratenpatroon is daardoor bekend. De detaillering van de woningen vraagt meer onderzoek. Vaak is wel terug te vinden wie op een bepaalde plek woonde. Woningen van rijke bewoners hadden meer detaillering dan die van arme.

Blikken torenspits

Constant Willems werkt voor de meeste onderdelen met multiplex van 0,6 tot 0,8 mm dik. Met een pincet, vergrootglas en Rotringpen brengt hij details aan. Hij mengt de kleuren zelf, zodat ook die overeenkomen met hoe de stad er in 1485 uit heeft gezien.

De toren van de Walburgiskerk was destijds hoger dan de huidige Dom in Utrecht. De spits gaf de toren toen een geheel ander aanzien. Op de maquette is de spits van blik gemaakt. Alleen al aan de Walburgiskerk werkte Willems 140 uren.

Het resultaat wordt een maquette van 2,4 bij 3,2 meter in 3 stukken.