Overleg met inwoners over opwekken van schone energie blijft van belang

Nederland werkt aan de productie van schone energie. Om te beginnen met zon en wind. Dat gaat een grote impact hebben op ons leven en op onze leefomgeving. Ook hier bij ons, in de Cleantech Regio. Om dat in de komende tien jaar mogelijk te maken, hebben inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties van zeven gemeenten in de Cleantech Regio samen gewerkt aan de Regionale Energie Strategie (RES). In die strategie staat beschreven hoeveel zon- en windenergie de Cleantech Regio in de periode tot 2030 wil realiseren en welke mogelijkheden we zien voor zon- en windenergie na 2030. De eerste versie van de Concept RES is nu beschikbaar voor de inwoners van onze regio zodat zij zich kunnen verdiepen in het proces en resultaat tot nu toe. Alle voorgenomen activiteiten om hierover het gesprek aan te gaan zijn voorlopig echter stil gevallen.

RES Cleantech Regio

De Cleantech Regio is een samenwerkingsverband van 7 gemeenten, ondernemers en onderwijs in onze regio. Voor de RES is in de Cleantech Regio samengewerkt door gemeenten Apeldoorn, Brummen, Epe, Heerde, Lochem, Voorst en Zutphen, provincie Gelderland, Waterschap Vallei & Veluwe, Waterschap Rijn & IJssel, netbeheerder Liander en de Strategische Board van de Cleantech Regio. Gemeente Deventer doet mee in de Regionale Energie Strategie West-Overijssel.

Gesprekken met raden en inwoners van onze regio

In het RES proces was de komende weken voorzien in raads- en inwonersbijeenkomsten om reacties op de Concept RES in de samenleving op te halen. Inmiddels hebben we te maken met een crisis van ongekende omvang en leven we in een werkelijkheid waar we ons zorgen maken over de volksgezondheid en de gevolgen van het coronavirus in onze samenleving. Op alle overheidsniveaus en in de samenleving is de focus nu vooral gericht op het zo goed mogelijk laten doorgaan van de cruciale processen; een enorme opgave. Dit betekent dat de gesprekken met raden en inwoners georganiseerd worden op het moment dat dit weer veilig is. De Cleantech Regio brengt de Concept RES nu naar buiten omdat openbaarheid in dit proces belangrijk is, zodat iedereen er kennis van kan nemen. De besluitvorming over de Concept RES zal op een later moment plaatsvinden wanneer normaal sociaal verkeer weer veilig is.

Duurzame samenleving in een duurzaam landschap

Een Regionale Energie Strategie maken is zeker geen eenvoudige opgave. Want we leven bij ons in de regio in een heel mooi stukje Nederland. Daar moeten we voorzichtig mee om gaan. En tegelijkertijd weten we dat er geen andere weg is. Want als we niets doen aan het klimaat, dan zal het klimaat wel iets met ons doen. En met onze mooie omgeving. Bovendien zijn wij de Cleantech Regio. Hier werken we hard aan een schone, duurzame economie en samenleving in een mooi en duurzaam landschap.

Een Cleantech bod

In Nederland hebben we afspraken gemaakt over duurzame energie in het Klimaatakkoord. De 30 regio’s in Nederland samen is gevraagd om in 2030 totaal 35 TWh aan duurzame energie op te wekken. TWh is terawattuur, een eenheid voor energie. Onze regio is voortvarend aan de slag gegaan om te bepalen wat onze bijdrage hierin kan zijn. Samen met inwoners, natuur- en milieuorganisaties, agrariërs, ondernemers, onderwijs, groot-grondeigenaren, lokale energie coöperaties, en andere belanghebbenden, hebben we input opgehaald, nagedacht en gewerkt aan het concept-bod RES. Hierin beschrijven we Wat, Waar, Waarom en Hoe, we in de komende jaren met de duurzame opwek van zon- en windenergie een forse reductie van CO2 willen realiseren. Onze regio komt tot een eerste bijdrage van ruim 1,2 TWh. Deze bijdrage bestaat uit 0,78 TWh aan zonne-energie en 0,45 TWh aan windenergie. Het concept-bod getuigt van ambitie en samenwerking.

Het vervolg

Het delen van de Concept RES doet de Cleantech Regio vanuit de wetenschap dat wij het op dit moment niet kunnen opvolgen met een goede afstemming met volksvertegenwoordigers en samenleving. In overleg met het Nationaal Programma RES wordt bekeken wat de consequenties zijn van het coronavirus op het RES-proces. Vooralsnog houdt de Cleantech Regio er rekening mee dat 1 juni 2020 als datum voor aanlevering van de Concept RES niet haalbaar is. Voorop staat dat onze regio, wanneer het weer veilig is, de gesprekken met volksvertegenwoordigers en inwoners voeren voordat de Concept RES als volwaardig bod van onze regio wordt ingediend bij het Nationaal Programma RES.

Vraag en antwoord

Voor al uw vragen heeft de Cleantech Regio een Q&A, een vraag en antwoord, opgesteld. Deze Q&A en allerlei andere informatie vindt u op het digitaal RES-platform.

Betekenis voor de gemeente Zutphen

Waarom wordt de Concept RES nu openbaar gemaakt?

Wij begrijpen dat inwoners op dit moment vooral bezig zijn met de coronacrisis en niet met windmolens of zonneparken. Als gemeente Zutphen zijn we onderdeel van de Cleantech Regio. Binnen de regio zijn bepaalde afspraken gemaakt over wanneer welke informatie gedeeld en besproken wordt. We hadden een zorgvuldig proces voor ogen met twee avonden om over de concept RES in gesprek te gaan. Deze planning kan niet doorgaan vanwege het coronavirus. Dat neemt niet weg dat we dit proces zorgvuldig willen doorlopen en iedereen de gelegenheid willen geven vragen te stellen. Wij gaan dit proces zorgvuldig afmaken en informeren u wanneer de geplande avonden doorgaan.

Wat betekent de Concept RES voor Zutphen?

In de Concept RES is gekeken naar mogelijkheden voor windmolens, zonneparken en warmte. Dat betekent dat verschillende zoekgebieden in Zutphen in kaart zijn gebracht.

Zoekgebieden

Met de hulp van een stedenbouwkundig bureau hebben we zoekgebieden bepaald. Het stedenbouwkundig bureau heeft randvoorwaarden ontwikkeld voor de situering van zonnevelden en windmolens. Vervolgens hebben we samen met ambtelijke experts zon- en windzoekgebieden aangewezen die passen binnen deze randvoorwaarden.

Windmolens

Voor Zutphen zijn drie zoekgebieden (4, 5 en 6) voor windmolens van belang:

  • Zoekgebied 4: De Mars en Voorster Klei. Dit zoekgebied ligt in de gemeenten Zutphen en Voorst. In dit gebied staan nu drie windmolens op bedrijventerrein De Mars en er zijn er drie in procedure: één op De Mars en twee net ten noorden hiervan. Voor de gemeente Zutphen is met zes windmolens in dit gebied het maximum bereikt. Tot 2030 kunnen in zoekgebied 4 negen windmolens komen. Vanaf 2030 kunnen er nog drie extra windmolens bij komen. In totaal zien we in zoekgebied 4 ruimte voor 12 windmolens. De zes extra windmolens die hier zouden passen (naast de zes op Zutphens grondgebied), kunnen op het grondgebied van een andere gemeente komen.
  • Zoekgebied 5: Het agrarisch gebied ten zuiden van de Leestense Rondweg. Hier kunnen tot 2030 negen windmolens komen. Na 2030 zijn hier geen windmolens gepland.
  • Zoekgebied 6: Langs de Lochemseweg tussen Zutphen en Lochem. Hier zien wij ruimte voor drie windmolens tot 2030.

Voor alle zoekgebieden geldt dat we als eerste de zoekrichting hebben bepaald. Hierna gaan we met belanghebbenden (inwoners, omwonenden, bedrijven, organisaties) onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor windmolens. Ook hier volgen wij weer het zorgvuldige proces, waaronder het doorlopen van een bestemmingsplanprocedure.

Zonneparken

Voor zonne-energie is de regio verdeeld in kansrijke gebieden en minder of niet-kansrijke gebieden. Bij niet-kansrijke gebieden kunt u denken aan uiterwaarden, natuurgebieden en landschappelijk zeer waardevolle gebieden. Daar zijn zonnevelden minder gewenst. De kansrijke gebieden zijn verdeeld in kleinschalige gebieden en open landschappen. Het gaat dan bijvoorbeeld om het agrarisch gebied ten zuiden van de Leestense Rondweg, bepaalde gebieden bij de Lochemseweg en de Hoven. In zulke gebieden is ruimte voor kleinere of grotere zonnevelden.

Warmte

Het hoofdstuk warmte in de Concept RES gaat vooral over aardgasvrij wonen. Hoe verwarmen we onze huizen en gebouwen als we straks van het aardgas af zijn? Het geeft met name een beeld van de huidige warmtestructuur in de regio en van mogelijke duurzame warmtebronnen (zoals restwarmte, aardwarmte en biogas).

Netwerk

Netbeheerder Liander heeft berekend wat ons bod voor zonne- en windenergie betekent voor haar netwerk. Het blijkt dat er veel knelpunten zijn in 2030. Op veel plekken is dan de maximale capaciteit van het netwerk bereikt. Uitbreiding van de infrastructuur zal dus noodzakelijk zijn.

Wanneer komt er een informatieavond over de RES?

Op 9 april zou er een informatieavond voor inwoners zijn over de Concept RES. Deze bijeenkomst gaat helaas niet door vanwege het coronavirus. Op 20 april zou er een forum zijn over de Concept RES. Wij volgen de landelijke richtlijnen en kijken nu naar de mogelijkheden om inwoners en de gemeenteraad op korte termijn te informeren over de concept RES.

Wethouder Harry Matser: “Op dit moment is de samenleving volledig bezig met een crisis van grote omvang. Ik begrijp dat onze inwoners op dit moment met heel andere dingen bezig zijn dan met windmolens en zonneparken. Daarom gaan wij op een later hen in gesprek. Op een moment dat het weer veilig is”.

Wat heeft de gemeente tot nu toe gedaan om inwoners en organisaties te betrekken?

Diverse inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en zeven gemeenten hebben samengewerkt aan het opstellen van de RES. In Zutphen is er in 2019 een inwoners enquête geweest over zonnevelden en windmolens. Daaraan hebben 469 Zutphense inwoners meegedaan. Uit de enquête bleek dat in Zutphen het draagvlak voor windmolens en zonne-energie groot is. Ook is er een lokaal atelier geweest in Zutphen en er zijn ook regionale ateliers gehouden waarbij mensen uit Zutphen aanwezig waren. Tijdens de regionale ateliers gingen inwoners en vakspecialisten met elkaar in gesprek over de inpassing van zon en wind. Daarnaast is de gemeenteraad via het forum en enkele bijeenkomsten meegenomen op de inhoud en het proces van de RES:

  • Op 24 januari 2019 was er een forumspecial Energiedialoog.
  • Op 1 juli 2019 heeft de raad in een openbaar forum de startnotitie voor de RES besproken, waarbij ook de zoekgebieden voor de gemeente Zutphen zijn doorgenomen.
  • Op 8 juli 2019 heeft de raad vervolgens ingestemd met de startnotitie.
  • Op 18 november 2019 was er een forum over de energietransitie, het warmtenet, Zutphen Energie en de RES. Die avond is de stand van zaken geschetst van de RES.