Noodkap voor oude kastanjeboom op IJsselkade

Op dinsdag 26 mei wordt de kastanjeboom in de buurt van de waterspeelplaats op de IJsselkade gekapt. De situatie onder en rondom de boom is niet meer veilig. De boom lijdt aan de kastanjebloedingsziekte. Takken kunnen daardoor afbreken. Een nieuwe boom komt in de laatste fase van de herinrichting van de IJsselkade in 2021.

Kastanjeboom IJsselkadeDe boom staat op een plek waar kinderen vaak spelen en mensen zich vermaken. Een (grote) tak kan van de boom afbreken en iemand kan daardoor gewond raken. Het college van burgemeester en wethouders wil geen enkel risico nemen. Daarom heeft het college afgelopen dinsdag een noodkapvergunning verleend. Wethouder Annelies de Jonge: “Deze kastanjeboom is tussen 1890 en 1900 geplant. Het is een prachtige oude boom in het panorama van Zutphen. Tot onze grote spijt hebben we moeten besluiten dat deze boom toch gekapt moet worden. De boom is er heel slecht aan toe. Nu we dit weten, moeten we direct zorgen voor veiligheid onder en rondom de boom. Er mogen geen ongelukken gebeuren door takken die kunnen afbreken. We hebben geleerd van ongelukken die in het verleden zijn gebeurd in Zutphen. Dat willen we nooit meer.”

Het kappen van de kastanjeboom

Maandag 25 mei vinden de voorbereidingen voor de kap plaats. Dinsdag 26 mei worden de kroondelen, de zware takken die gevaar opleveren, afgezaagd. De stam blijft misschien staan. Dit levert geen gevaar op. Tot die tijd staat een hekwerk om de boom om te voorkomen dat mensen er onder gaan staan of rondom de boom gaan zitten. Omwonenden die de kastanjeboom elke dag zien, zijn per brief geïnformeerd.

De kastanjeboom is heel ziek

De boom is aangetast door de kastanjebloedingsziekte. De boom heeft een aantal ingerotte snoeiwonden en wordt door boomankers bij elkaar gehouden. Een aantal onderzoeken door deskundigen wijst uit dat de boom aan het afsterven is en dat elke ingreep zoals snoei, dit proces zal versnellen. Er is geen kans op herstel van de boom, alleen op uitstel van afsterven. Daarom kiezen wij ervoor om de boom te kappen nu het onveilig is onder en rondom de boom. De Bomenstichting is geïnformeerd.

Nieuwe boom in 2021

In 2021 wordt een nieuwe boom geplant. Voor de herinrichting van De IJsselkade was in de 2e fase rekening gehouden met behoud van de oude kastanjeboom. Nu de boom helaas niet kan blijven staan, wordt in de laatste fase van de herinrichting een nieuwe boom geplant.

Antwoorden op veelgestelde vragen

Wij hebben veel vragen ontvangen over de noodkap van de kastanjeboom op de IJsselkade. Hieronder leest u onze antwoorden op de meest gestelde vragen.

Waarom is gekozen voor een noodkap en geen normale kap-procedure?

In 2015 zijn door het afbreken van een tak van een kastanjeboom aan de Rijkenhage mensen gewond geraakt. Dit incident heeft geleid tot een rechtszaak. De uitspraak van deze rechtszaak zorgt ervoor dat we nog voorzichtiger omgaan met zieke bomen. Het besluit is genomen, omdat we nu weten wat de risico’s zijn van deze boom, die op een plek staat die druk bezocht worden. De gemeente is als eigenaar eindverantwoordelijk voor de veiligheid van de openbare ruimte. Het college van burgemeester en wethouders wil daarom voor deze drukbezochte plek geen enkel risico meer nemen.  

Kunnen we de kastanjeboom laten staan door er een hek omheen te plaatsen?

Het hek moet zo hoog zijn dat niemand er overheen kan komen. Dit vraagt ook om een investering. Tegelijk zijn er plannen voor de herinrichting van de IJsselkade. In dit ontwerp is geen rekening gehouden met een hoog hek dat ook ruimte inneemt. De levensduur is zo kort van de boom, dat dit niet in verhouding is met de investering. Ook zijn er risico’s bij het plaatsen van een hek. De fundering van het hek kan de boomwortels beschadigen. Dat heeft ook gevolgen op de levensduur van de boom.

Is het afzagen van 1 of meer takken niet voldoende? Gaat het alleen om afbrekende takken? Of is de boomstam ook rot?

Nee, de boom bevat meerdere holtes in de stam en de gesteltakken. De holtes zijn ontstaan door ingerotte snoeiwonden. Dat kunnen snoeiwonden zijn van tientallen jaren geleden. Door deze holtes ontstaat een groot risico van het afbreken van de stam of (grote, zware ) takken bij slechte weersomstandigheden. 

Hebben boomspecialisten de boom onderzocht?

Ja, de boom is meerdere malen onderzocht door onder andere externe bureaus met kennis van beheer en onderhoud van bomen. Zoals Tree-o-logic, bureau voor boom technisch onderzoek en advies, en een ‘European Tree Technician’ van BV Boomverzorger.

Niet alleen deze kastanjeboom is onderzocht, ook andere kastanjebomen in Zutphen zijn meegenomen in onderzoeken. Universiteit van Wageningen heeft gemeente Zutphen geadviseerd over de kastanjebloedingsziekte. Ook is de situatie van de kastanjeboom op de IJsselkade besproken met Bomenstichting Zutphen.

Kan de kastanjeboom langer in leven gehouden worden?

Tijdens het leven van de kastanjeboom zijn er verschillende ingrepen geweest om de levensduur van de boom te rekken en ook het gevaar van vallende takken te verminderen. De combinatie van kastanjebloedingsziekte en diepe holtes als gevolg van ingerotte snoeiwonden maakt dat een nieuwe behandeling geen zin meer heeft.  Het gevaar blijft en kan niet weggenomen worden door maar een deel van de boom te behandelen.

Het herhalen van snoeien, tast de boom opnieuw aan. De bacteriën van de kastanjebloedingsziekte krijgen meer kans om de boom verder aan te tasten.

Om de boom overeind te houden, moeten er minstens 6 boomankers bijgeplaatst worden. Dit vraagt om een grote investering. En ook bij deze oplossing blijft het gevaar op afbreken takken en stam.

De kastanjeboom is heel groot en staat op een zeer druk bezochte plek. De onderhoudsmethoden zorgen er niet voor dat het gevaar verdwijnt. Het college van burgemeester en wethouders willen geen enkel risico nemen voor de mensen die rondom of onder de boom komen.

Is er second opinion geweest door een onafhankelijke organisatie van de gemeente Zutphen?

Nee. Onze eigen boomspecialisten hebben zelf onderzoek gedaan naar de bomen. Ook hebben zij met verschillende specialisten gesproken. In opdracht van gemeente Zutphen hebben ook enkele externe bureau onderzoek gedaan. Deze bureaus staan voor hun eigen advies en deskundigheid. Ook is er uitgebreid gesprek geweest met Bomenstichting Zutphen.

Komt er een nieuwe boom voor in de plaats?

Ja, bij elke kapvergunning zit een herplant-plicht. Bij de volgende fase van de herinrichting van de IJsselkade zal een nieuwe boom komen. Gedacht wordt aan een walnootboom. Deze boom zal niet zo groot zijn als de kastanjeboom van ongeveer 120/130 jaar. De nieuwe boom wordt wel een boom die hopelijk weer een eeuw kan blijven groeien en bloeien.

Wat gebeurt met de weggezaagde takken en eventueel boomstam?

Hele grote takken worden verplaatst naar een andere natuurplek binnen onze gemeente. De takken worden als het ware teruggegeven aan de natuur. Flora en fauna kunnen dan weer genieten van deze takken, maar dan op een andere plek.

We weten nog niet of met het afgezaagde hout houtbewerking mogelijk is. Als dat wel is, kijken we naar een mooi bestemming.

Is er wel rekening gehouden met het broedseizoen?

Ja, daar houden we rekening mee. Tijden het kappen bekijken we ter plekke of er vogels of vleermuizen in de boom leven. Als er vogels en/of vleermuizen in de holtes  van de boom zitten, beperken we de kap tot het terugzagen van de tak en/of stam totdat deze veilig is voor de dieren en de mensen. We handelen volgens de natuurwet- en regelgeving.

Zijn de wortels aangetast bij de herinrichting op de IJsselkade?

Nee. Tijdens herinrichting van de IJsselkade 2017-2018 hebben de werkzaamheden op minimaal 20 meter van de kastanjeboom plaats gevonden. Bij de laatste fase van de herinrichting IJsselkade in 2021 wordt ook weer rekening gehouden met de bomen op de IJsselkade.