Kademuur wordt weer zichtbaar

Jarenlang zat in Zutphen aan de Rijkenhage een eeuwenoude muur verborgen onder de grond. Deze muur maken we weer zichtbaar en wordt gerestaureerd.

Na de restauratie is de muur de kade van De Berkel en de opstapplaats voor de fluisterboten. De directe omgeving wordt opgeknapt en de aangrenzende Berkelruïne krijgt duurzame verlichting. We behouden hiermee het cultuurhistorisch erfgoed in Zutphen en geven de Zutphense geschiedenis meer bekendheid.

De werkzaamheden zijn mogelijk met geld van Provincie Gelderland, Waterschap Rijn en IJssel en Stichting Toeristisch Varen en gemeente Zutphen.

Herstel van de muur

De oever van de Berkel is inmiddels op de hoogte van de steiger van de fluisterboten afgegraven tot aan de historische kloostermuur. Archeologen hebben de muur en alle daarmee samenhangende muren onderzocht en in kaart gebracht. Er zijn muren blootgelegd uit de kloostertijd (1334-1600), weeshuistijd (1664-1895) en kazernetijd (rond 1900).

Daarna wordt de kloostermuur hersteld en voor een deel weer zichtbaar en toegankelijk gemaakt. Er komt een wandelpad over de muur heen. Een klein deel wordt gerestaureerd. Dit deel vormde vroeger de basis van een gebouwvleugel van het Weeshuis aan de Berkel. Deze muur heeft latrine-openingen in de vorm van boogjes. Over dit deel komt geen wandelpad.

Tekening van de Berkelruine bij Rijkenhage

De kloostermuur krijgt dankzij de werkzaamheden weer dezelfde functie als vroeger. Meer over de historie van de muur leest u onderaan deze pagina.

Fluisterboot wordt ook bereikbaar voor mindervaliden

Na de herinrichting zijn de fluisterboten ook bereikbaar voor mindervaliden. Een speciale tillift helpt minder valide mensen in de boten.

Tekening van het aanzicht van de kademuur

Parkeerplaatsen

De 11 parkeerplaatsen tussen het Leeuwenhuisje en de Berkelruïne verdwijnen. Ze worden onderdeel van het plan om het terrein opnieuw in te richten. Om de omwonenden tegemoet te komen zijn de betaalde parkeerplaatsen op het Hagepoortplein ook voor vergunninghouders opengesteld.

Overige werkzaamheden

  • Voor het Leeuwenhuisje komt een halte voor de paardentram, waardoor deze niet meer op de weg hoeft stil te staan.
  • De bestaande kastanjeboom bij het Leeuwenhuisje blijft staan. Er worden 3 bomen bijgeplaatst.
  • De Berkelruïne krijgt nieuwe duurzame verlichting.
  • Tussen de Berkelruïne en de Louisebrug aan de Isendoornstraat is de Berkel verbreed. Hierdoor ontstaat er een mooi historisch beeld vanaf de eeuwenoude kade op de Berkelruïne en vanaf de kant van de Louisebrug.

Planning

De werkzaamheden zijn in mei 2020 begonnen. Na vrijmaken van de kloostermuren, werd geconstateerd dat deze muren onvoldoende gefundeerd zijn. Op dit moment wordt aan een oplossing gewerkt. De oplevering is in het najaar 2020.

Overlast werkzaamheden

Tijdens de werkzaamheden kan er sprake zijn van geluidsoverlast door bijvoorbeeld het af en aan rijden van materieel en door het aantrillen van de bestrating. Als het erg droog is, kan er veel stof ontstaan. Dit wordt zoveel mogelijk voorkomen door water te gebruiken.

Tijdelijk geen vaartochten van Fluisterboten Zutphen

Vanwege de coronamaatregelen van de overheid kunnen de fluisterboten niet varen. Het vaarseizoen is voor onbepaalde tijd uitgesteld. Wilt u op de hoogte blijven wanneer de fluisterboten weer gaan varen. Houd de website van Fluisterboten Zutphen in de gaten.

Historie van de muur

In de 18e, 19e en eerste helft van de 20ste eeuw werd de muur als kade gebruikt voor het laden en lossen van goederen. Eerst voor het Burgerweeshuis (van 1664 tot 1895) en later (van 1895 tot 1912) voor de Koloniale Reserve (onderdeel van het Oost-Indisch leger). De muur krijgt, als kade voor de fluisterboten, de oude functie dus weer terug.

In de middeleeuwen was de muur de ommuring van het kloosterterrein. Van 1334 tot 1596 woonden hier 12 zusters/maagden uit eigen vrije wil in armoede samen. Zij stonden toen ook bekend als de begijnzusters of ‘moeders van Rondeel’. Ze verrichtten huishoudelijke werkzaamheden: spinnen, weven, bier brouwen, verstelwerk en verzorgen van zieken en behoeftigen.

Het kloosterterrein werd vermoedelijk vrijwel meteen na de vestiging ommuurd, ook via een lage muur langs de Berkel. Het is deze lage muur die pas geleden is teruggevonden. De oudste delen dateren uit omstreeks 1335 tot 1340. Toen het Burgerweeshuis zich in 1664 op het terrein vestigde is de muur vrijwel geheel herbouwd. Haaks op de Berkel is toen ook een nieuw weeshuisgebouw verrezen.